گلایفوزیت (Glyphosate) یک علفکش در رده غیرانتخابی و سیستمیک قرار دارد. فرمولاسیون رایج گلایفوزیت به صورت محلول قابل حل در آب (SL 41%) است. به دلیل ویژگیهای جذب برگمحور، نبود پایداری در خاک و کارایی بالا بر طیف وسیعی از علفهای هرز باریکبرگ و پهنبرگ، گلایفوزیت یکی از مهمترین و پرکاربردترین علفکشها در مدیریت علفهای هرز مزارع، باغات و اراضی غیرزراعی محسوب میشود.
در این مقاله به بررسی موارد مصرف، بهترین زمان مصرف، نکات ایمنی و زیستمحیطی علفکش گلایفوزیت میپردازیم.
گلایفوزیت معمولاً برای کنترل علفهای هرز در باغات میوه و مزارع نیشکر مورد استفاده قرار میگیرد. در جدول زیر سایر موارد مصرف به تفکیک ارائه شده است:
| دسته مصرف | توضیحات |
|---|---|
| کنترل علفهای هرز | کنترل علفهای هرز باریکبرگ و پهنبرگ یکساله و چندساله (شامل گونههای دارای ریزوم، استولون، غده و ریشههای عمیق) |
| مبارزه با درختچهها | کنترل درختچهها و بوتههای ناخواسته در اراضی زراعی و غیرزراعی |
| باغات میوه و مرکبات | کنترل علفهای هرز بین ردیفها و اطراف تنه |
| تاکستانها | مدیریت پوشش گیاهی مزاحم در تاکستانها |
| مزارع نیشکر | کنترل علفهای هرز پیش از سبز شدن کامل محصول یا پس از برداشت |
| زمینهای زراعی | پاکسازی زمین برای کشت بعدی (پس از برداشت محصول) |
| اراضی غیرزراعی | حاشیهها، حیاطها، محوطهها و اراضی رهاشده |
| جویها و کانالهای آبیاری | جلوگیری از رشد علفهای هرز مسدودکننده جریان آب |
زمان مصرف گلایفوزیت بسته به نوع علف هرز متفاوت است. در جدول زیر بهترین زمان مصرف برای انواع علفهای هرز به تفکیک ارائه شده است:
| نوع علف هرز | بهترین زمان مصرف |
|---|---|
| علفهای هرز چندساله (دایمی) | نزدیک به مرحله گلدهی (پایان رشد رویشی و آغاز زایشی) – سمپاشی نباید تا زمان پیری گیاهان به تأخیر بیفتد |
| علفهای هرز یکساله باریکبرگ | زمانی که طول برگها حداقل ۵ سانتیمتر باشد و گیاه در حال رشد فعال (شاداب و سبز) باشد |
| علفهای هرز پهنبرگ یکساله | زمانی که دارای دو برگ حقیقی کاملاً رشد یافته باشند (جذب مؤثر سم از طریق بافتهای سبز) |
| شرط | توضیح |
|---|---|
| دما و رطوبت | هوای گرم و نسبتاً مرطوب، علفهای هرز در مرحله رشد فعال |
| مناطق گرم و خشک | قبل از سمپاشی، آبیاری سبک انجام شود تا جذب سم افزایش یابد |
| سمپاشهای فتیلهای | علفهای هرز باید حداقل ۱۰ سانتیمتر بلندتر از محصول اصلی باشند تا تماس قطرات سم با گیاه زراعی کاهش یابد |
| نکته | توضیح |
|---|---|
| غیرانتخابی بودن | گلایفوزیت با هیچ محصول زراعی سازگار نیست؛ باید در زمانی مصرف شود که تماس آن با بخشهای سبز محصول (تنه نهال، برگ یا پاجوشها) امکانپذیر نباشد |
| اهمیت در باغات جوان | در باغات جوان با تنه سبز، این موضوع اهمیت ویژه دارد |
| افزایش کارایی | استفاده از ادجوانتها (مواد چسبنده یا فعالکننده سطحی) یا اضافه کردن ۲٪ سولفات آمونیوم به محلول سم، جذب و اثرگذاری را افزایش میدهد |
گلایفوزیت از نظر پایداری در طبیعت و نحوه تجزیه، رفتار مشخصی دارد. در جدول زیر مهمترین ملاحظات زیستمحیطی و ایمنی به تفکیک ارائه شده است:
| دسته | توضیحات |
|---|---|
| رفتار در خاک | پس از رسیدن به خاک، به شدت به ذرات خاک متصل میشود و قابلیت حرکت یا شستشو ندارد. تجزیه آن توسط میکروارگانیسمهای خاک انجام میشود و نهایتاً به دیاکسیدکربن، آب و یونهای معدنی تبدیل میشود |
| آلودگی منابع آبی | برخی انواع گلایفوزیت برای ماهیها و موجودات آبزی خطرآفرین هستند؛ باید از ورود محلول سم به جویها، نهرها، آبهای سطحی یا چاهها جلوگیری شود |
| تخلیه پسماند | ظروف خالی، باقیمانده محلول یا شستشوی تجهیزات سمپاش نباید در رودخانهها، کانالها یا مسیرهای آب رها شود |
| بادبردگی قطرات | باید در شرایط مناسب جوی و با وسایل تنظیم شده سمپاشی انجام شود تا از آلودگی محصولات دیگر یا محیطهای حساس جلوگیری شود |
| جمعآوری علوفه تیمار شده | بقایای گیاهی سمپاشی شده باید پیش از ورود دام برداشت یا حذف شوند |
| ممنوعیت در چراگاهها | در مناطقی که علوفه مستقیماً برای تغذیه دام استفاده میشود، نباید از این علفکش بهره گرفت |
| عدم ورود دام | پس از سمپاشی، دامها را از منطقه دور نگه دارید تا از بین رفتن کامل علفهای تیمار شده |
| ثبات در هوا و نور | گلایفوزیت تبخیر نمیشود و در برابر نور و هوا پایدار است، اما پس از تماس با خاک به سرعت غیرفعال میشود |
| نگهداری | نباید در دمای زیر صفر نگهداری شود. اگر یخ زد، ظرف در دمای اتاق (حدود ۲۲ درجه) قرار گیرد و پس از بازگشت به حالت مایع کاملاً تکان داده شود |
| سازگاری با بدن انسان | گلایفوزیت در بدن تغییر نمیکند و سریع دفع میشود؛ سطح سمیت آن برای انسان پایین است، اما اصول ایمنی فردی باید رعایت شود |
رعایت نکات زیر برای جلوگیری از خسارات ناخواسته به محصولات، محیط زیست و سلامت انسان و دام ضروری است:
| نکته | توضیح |
|---|---|
| پرهیز از تماس با گیاهان ارزشمند | احتمال پاشش ناخواسته سم بر روی محصولات زراعی، باغی و درختان مجاور وجود دارد که میتواند باعث خسارت جدی شود |
| تأثیر شرایط جوی | اگر ظرف مدت شش ساعت پس از سمپاشی بارندگی رخ دهد، اثربخشی کاهش یافته و ممکن است نیاز به تکرار سمپاشی باشد |
| محدودیت در غلات | استفاده در مزارع غلات دانهریز (مانند گندم و جو) اکیداً ممنوع است |
| احتیاط در نشاکاری | اگر بلافاصله پس از سمپاشی اقدام به کاشت نشاء شود، ممکن است به گیاهچه نشاء شده آسیب برسد؛ فاصله زمانی مناسب رعایت شود |
| محدودیت در فضاهای بسته | به هیچ عنوان نباید در محیطهای سرپوشیده مانند گلخانهها یا زیر پوششهای پلاستیکی استفاده شود |
| توجه به جنس مخزن سمپاش | نگهداری گلایفوزیت در مخازن فلزی (به ویژه از جنس استیل یا گالوانیزه) توصیه نمیشود |
| مدیریت محلول باقیمانده | از نگهداری طولانیمدت محلول آماده شده در مخزن سمپاش خودداری کنید؛ باقیمانده باید به طور ایمن دفع شود |
گلایفوزیت به عنوان یک علفکش سیستمیک و غیرانتخابی، با مهار آنزیم کلیدی در مسیر سنتز اسیدهای آمینه ضروری گیاهان (مسیر شیکمیک)، کارایی بالایی در از بین بردن طیف وسیعی از علفهای هرز یکساله و چندساله دارد. کاربرد اصلی آن شامل کنترل علفهای هرز در باغهای میوه، تاکستانها، مزارع نیشکر و آمادهسازی زمین قبل از کاشت محصولات زراعی است.
خلاصه نکات کلیدی:
| موضوع | خلاصه |
|---|---|
| نوع علفکش | غیرانتخابی و سیستمیک (جذب برگمحور) |
| فرمولاسیون | SL 41% (محلول قابل حل در آب) |
| موارد مصرف | باغات، تاکستانها، نیشکر، اراضی غیرزراعی، حاشیهها و کانالها |
| بهترین زمان مصرف | چندساله: مرحله گلدهی / باریکبرگ: طول برگ حداقل ۵ سانتیمتر / پهنبرگ: دو برگ حقیقی کامل |
| نکات ایمنی | غیرانتخابی، عدم تماس با گیاه زراعی، استفاده از ادجوانتها یا سولفات آمونیوم ۲٪ |
| ملاحظات زیستمحیطی | عدم ورود به منابع آبی، عدم تخلیه در آبراهها، دور نگه داشتن دام، عدم استفاده در چراگاهها |
| ممنوعیتها | غلات (گندم و جو)، گلخانهها، مخازن فلزی، دمای زیر صفر |
نکات طلایی برای استفاده از گلایفوزیت:
این علفکش غیرانتخابی است؛ از تماس آن با محصولات زراعی و باغی خودداری کنید
برای افزایش کارایی، از ادجوانتها یا سولفات آمونیوم ۲٪ استفاده کنید
از سمپاشی در شرایط بارندگی (تا ۶ ساعت پس از سمپاشی) خودداری کنید
در باغات جوان با تنه سبز، احتیاط بیشتری به خرج دهید
از نگهداری در مخازن فلزی و دمای زیر صفر خودداری کنید
دیدگاهها
هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.