کوددهی درختان میوه نقش مهمی در تشکیل و افزایش میوه برای باغداران و کشاورزان دارد. استفاده از کود برای تغذیه درختان اهمیت بسیاری است. یکی از پراستفادهترین کودهای درختان میوه، کود فروت ست میباشد. این کود برای تامین مواد مغذی مورد نیاز درختان و افزایش مقاومت آنها در فصل زمستان استفاده میشود. علاوه بر این، استفاده از این کود تأثیر بسزایی در مرغوبیت محصول دارد.
در این مقاله به معرفی کود فروت ست، مزایا، ترکیبات و بهترین زمان استفاده از آن میپردازیم.
کود فروت ست چیست؟
کود فروت ست، یک کود شیمیایی در دو نوع مایع یا جامد است که به آن کود بهاره نیز گفته میشود. نام این کود از اصطلاح مرحله صفر تشکیل میوه در نهنج گرفته شده است که در علم باغبانی به آن فروت ست میگویند.
این کود یک مکمل غذایی برای درختان است که به رشد و بازدهی آنها کمک میکند. استفاده از این کود باعث افزایش حجم و کیفیت میوه، کاهش میزان ریزش جوانه، گل و میوه درختان، بهبود گلدهی و ساخت میوه و کاهش سالآوری میشود.
سالآوری پدیدهای است که در آن درخت یک سال بار بسیار زیاد و سال بعد بار بسیار کمی میدهد. کود فروت ست به کاهش این نوسان کمک میکند.

ترکیبات کود فروت ست
کود فروت ست از عناصر زیر تشکیل شده است:
- بور
- ازت (نیتروژن)
- روی (زینک)
- فسفر
این عناصر تأثیر مثبتی در موارد زیر دارند:
- بوجود آمدن میوه مناسب
- جلوگیری از ناتوانی در لقاح گیاهان
- سرعت بخشیدن به فعالیتهای فتوسنتزی و آنزیمی
علاوه بر عناصر فوق، برای افزایش مقاومت گیاه، مواد زیر نیز به این کود اضافه میشود:
- کود آمینو اسید
- کود فولیک اسید
- کود جلبک دریایی
مزایای استفاده از کود فروت ست
استفاده از کود فروت ست دارای مزایای متعددی است که مهمترین آنها عبارتند از:
۱. افزایش حجم و کیفیت میوههای تولیدی
۲. کاهش میزان ریزش جوانه، گل و میوه درختان
۳. بهبود فرآیند گلدهی و تشکیل میوه
۴. کاهش پدیده سالآوری در درختان
۵. افزایش مقاومت درختان در فصل زمستان
۶. تأمین مواد مغذی مورد نیاز درخت در زمانی که ریشه قادر به جذب از خاک نیست
۷. افزایش مرغوبیت محصول نهایی
۸. کاهش استرس درختان پس از برداشت محصول
۹. افزایش اندازه، طعم و کیفیت میوه
۱۰. تسریع در فعالیتهای فتوسنتزی و آنزیمی گیاه
بهترین زمان مصرف کود فروت ست
کود فروت ست در سه مرحله کلیدی باید مورد استفاده قرار گیرد:
مرحله اول: دو هفته پس از برداشت محصول (قبل از برگ ریزان)
در این مرحله، محلولپاشی در باغات انجام میشود تا زمان کافی برای تأثیرگذاری بر فعالیتهای درخت مانند جوانهزنی، گلدهی و میوهدهی وجود داشته باشد. استفاده از کود فروت ست پس از برداشت محصول به منظور کاهش استرس درختان و تقویت آنها بسیار توصیه میشود.
مرحله دوم: اواخر زمستان یا اوایل بهار (قبل از گلدهی)
در این زمان، جوانهها پیش از فعال شدن ریشه به فاز تورم میروند و نمیتوانند به میزان مناسب از مواد موجود در خاک استفاده کنند. محلولپاشی در این مرحله انجام میشود. در این فصل، دمای خاک بسیار پایین است و برگها هنوز بوجود نیامدهاند، بنابراین تغذیه جوانهها از طریق محلولپاشی اهمیت زیادی دارد.
مرحله سوم: بعد از تشکیل میوهها
در این مرحله، محلولپاشی برای افزایش اندازه، طعم و کیفیت میوه انجام میشود.
نحوه استفاده از کود فروت ست
برای استفاده صحیح از کود فروت ست، نکات زیر را رعایت کنید:
۱. کود را به صورت محلولپاشی (اسپری بر روی درخت) استفاده کنید، نه به صورت خاکی.
۲. میزان مصرف را مطابق دستورالعمل روی برچسب محصول و بر اساس نوع درخت و سن آن تعیین کنید.
۳. محلولپاشی باید در روزهای صاف و بدون باد انجام شود.
۴. از لباس و وسایل ایمنی هنگام سمپاشی استفاده کنید.
۵. بهتر است محلولپاشی در ساعات اولیه صبح یا هنگام عصر انجام شود تا از تبخیر سریع جلوگیری گردد.
نکات مهم در استفاده از کود فروت ست
- این کود به ویژه برای تغذیه جوانهها در اواخر اسفند ماه و ابتدای فروردین که خاک دمای بسیار پایینی دارد و برگها هنوز تشکیل نشدهاند، بسیار مؤثر است.
- کود فروت ست را نباید با کودهای حاوی کلسیم بالا مخلوط کرد، زیرا ممکن است باعث رسوب و کاهش کارایی شود.
- قبل از استفاده گسترده در کل باغ، بهتر است روی چند درخت آزمایش شود.
- نگهداری کود در جای خشک و خنک و دور از نور مستقیم خورشید انجام شود.
جمعبندی و نتیجه گیری
کود فروت ست یک کود شیمیایی تخصصی برای درختان میوه است که با ترکیبات مناسب شامل بور، ازت، روی و فسفر، به همراه آمینو اسید و فولیک اسید، نقش مهمی در افزایش کیفیت و کمیت محصول ایفا میکند.
بهترین زمان مصرف این کود در سه مرحله است: دو هفته پس از برداشت، اواخر زمستان یا اوایل بهار قبل از گلدهی، و پس از تشکیل میوهها. استفاده صحیح از این کود باعث کاهش ریزش جوانه و گل، افزایش اندازه میوه و کاهش پدیده سالآوری میشود.
توصیه میشود قبل از استفاده از کود فروت ست، با کارشناسان کشاورزی در مورد میزان دقیق مصرف متناسب با نوع درختان خود مشورت کنید.